Rozmowa z dr inż. Agnieszką Latawiec, pracownikiem naukowym Katedry Inżynierii Biosystemów na Wydziale Inżynierii Produkcji i Logistyki oraz International Institute for Sustainability w Brazylii.
Jak Pani trafiła do tak egzotycznego ośrodka naukowego?
Skorzystałam z szansy, która nadarzyła mi się po obronie doktoratu z nauk o środowisku który zdobyłam na University of East Anglia w Norwich. Do Brazylii pojechałam bez najomości języka i zostałam od razu rzucona na głęboką wodę, ale udało się.
Od trzech lat pracuję w Rio de Janeiro w instytucie naukowym International Institute for Sustainability, który zajmuje się badaniami i wdrażaniem projektów z zakresu zrównoważonego rozwoju. Wykładam także na uczelni Pontificia Universidade Catolica w Rio de Janeiro przedmioty związane z tym samym zagadnieniem.
Realizuję tam szereg linii badawczych. Główna dotyczy zrównoważonego rozwoju, jednak zajmuję się także planowaniem przestrzennym, modelowaniem, zalesianiem, oraz ochroną gleb, i tu właśnie pojawia się zagadnienie biowęgla.
Co to jest ten biowęgiel?
Wiele lat temu odkryto w Amazonii, że niektóre gleby – tzw. terra preta, doslownie czarna ziemia – są żyźniejsze od innych. Istnieją różne teorie na temat ich powstania – od udziału czynnika ludzkiego, po pochodzenie wulkaniczne. Gleby te chrakteryzują się bardzo dużą zawartością węgla i próchnicy. Biowęgiel to imitacja terra preta, którą tworzymy w laboratoriach.
Powstaje on w wyniku pyrolizy, czyli spalania masy organicznej z niewielkim dostępem tlenu. Za granicą tak uzyskany materiał używany jest do wielu różnych celów: użyźniania gleb, poprawy ich pH i w efekcie zwiększenia plonów. Biowęgiel stosuje się także do bioremediacji, a nawet ceramiki. Możliwości stosowania biowęgla w tej ostatniej dziedzinie są aktualnie badane w Meksyku. Biowęgiel można też stosować do celów energetycznych.
Natomiast naszym głównym kątem badań zarówno w Brazylii, jak i w Polsce jest wykorzystanie biowęgla do celów rolniczych. W tym zakresie współpracujemy między innymi z wrocławskim Uniwersytetem Przyrodniczym.
Temat biowęgla nie jest tematem nowym, jednak dopiero teraz nabiera rozpędu, zaczynają się badania nad różnymi jego zastosowaniami. Dysponujemy już pewnymi badaniami i doświadczeniem, a teraz ruszamy z nowym projektem, kóry realizujemy na Politechnice Opolskiej. Brazylia jest światowym liderem w badaniach nad biowęglem i już moja w tym głowa, aby wykorzytsać jej wiedzę tu w Opolu.
Chce Pani promować naszą uczelnię wśród Brazylijczyków. Jak konkretnie?
W marcu odbędą się targi edukacyjne w Rio de Janeiro, São Paulo, i stołecznej Brazylii. Będę na nich reprezentować Politechnikę, i – co ważne – do studiowania na naszej uczelni będę zachęcać w języku przyszłych studentów, a więc po portugalsku. Liczę również na nawiązanie kontaktów między pracownikami uczelni, w świecie nauki dąży się bowiem do realizacji wspólnych projektów i inicjatyw. Mam też nadzieję, że również nasi studenci będą mieli okazję wyjechać do Brazylii. A na pewno warto: Brazylia jest krajem bardzo otwartym.
Co przeciętny Brazylijczyk wie o Polsce?
Kiedy stawiałam pierwsze kroki w Brazylii i mówiłam, że jestem z Polski spotykałam się z taką samą reakcją: Polska to papież Polak, którego Brazylijczycy uwielbiali, Lecha Wałęsa, albo …Grzegorz Lato, piłka nożna jest tam przecież drugą religią. Skojarzenia z Polską są tam więc jak najbardziej pozytywne. Mieszkałam już w różnych miejscach za granicą i takiego odbioru Polski jak w Brazylii nie spotkałam nigdzie na świecie. Wiadomo, że istnieją między nami różnice kulturowe, ale Brazylijczycy są nas bardzo ciekawi, naszego języka, zwyczajów kulinarnych. Nie wiedzą dużo, ale tym bardziej chcą się dowiedzieć.
Czego mogą się spodziewać studenci wyjeżdżający do Brazylii?
Brazylia to fantastyczne miejsce na studia. Trzeba jednak pamiętać, że jest to kraj nadal rozwijający się, nieposiadający tak rozwiniętej infrastruktury, służby zdrowia i edukacji jak w Europie Zachodiej, czy USA – w wielu, zwłaszcza mniejszych miejscowościach nie ma kanalizacji, ani ciepłej wody, ludziom żyje się ciężej, nie wszędzie można się porozumieć po angielsku. Niemniej Brazylia to kraj przepiękny, dla kogoś, kto kocha podróże i przyrodę – jest to wymarzone miejsce.
A czy Brazylijczycy będą chcieli studiować w Polsce?
Myślę, że tak.
