Na Politechnice Opolskiej podpisano porozumienie o współpracy przy budowie ASVH2 – wielofunkcyjnego, bezzałogowego pojazdu nawodnego z napędem wodorowo-elektrycznym. W przedsięwzięciu uczestniczy siedmiu partnerów: trzy uczelnie techniczne, instytut badawczy, dwie firmy oraz organizacja działająca na rzecz rozwoju technologii wodorowych. Liderem projektu jest Politechnika Opolska.
W skład konsorcjum wchodzą: Politechnika Opolska, Politechnika Wrocławska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Sieć Badawcza Łukasiewicz – PORT, Vitkovice Milmet S.A., AMONIAQ Sp. z o.o. oraz Stowarzyszenie Dolnośląska Dolina Wodorowa.
– Bardzo się cieszę, że to Politechnika Opolska jest liderem tego przedsięwzięcia. To dla nas wyróżnienie, ale też potwierdzenie, że mamy odpowiednią aparaturę, zaplecze badawcze, a przede wszystkim bardzo dobrze przygotowanych ludzi. Będziemy pracować w zespole łączącym potencjał uczelni, nauki, przemysłu i środowiska wodorowego – podkreśla prof. Marcin Lorenc, rektor Politechniki Opolskiej.
Jak zaznacza rektor, projekt odpowiada na jeden z szybko rozwijających się kierunków współczesnej inżynierii.
– Drony wodne wykorzystujące ogniwa wodorowe czy superkondensatory to technologie, które bardzo dynamicznie się rozwijają. Chcemy przejść od prototypu do testów w rzeczywistych warunkach. Takie rozwiązanie może znaleźć zastosowanie również w naszym regionie, mamy akweny, na których będzie można prowadzić badania i sprawdzać możliwości urządzenia – dodaje prof. Marcin Lorenc.
Wodorowy katamaran
ASVH2 będzie kompaktowym bezzałogowym pojazdem nawodnym typu USV, który będzie mógł poruszać się autonomicznie lub być sterowany zdalnie. Konstrukcja ma przypominać katamaran – dwa pływaki zostaną połączone elastycznym elementem zwiększającym odporność pojazdu na działanie fal.
Platforma będzie przeznaczona zarówno do pracy na wodach śródlądowych, jak i morskich. Ma służyć m.in. do badania jakości wody, tworzenia map dna zbiorników, monitorowania ich stanu, a także współpracy z dronami latającymi i robotami podwodnymi.
– Budujemy bezzałogowy pojazd pływający przeznaczony do badania akwenów i gromadzenia danych, które mogą być później wykorzystywane m.in. przy ich ochronie i rewitalizacji. Będzie analizował jakość wody i jej parametry oraz wykonywał pełną batymetrię, czyli tworzył trójwymiarowe mapy dna. Wykorzystamy do tego sondy echolokacyjne, pozwalające również wykrywać obiekty znajdujące się pod wodą – wyjaśnia dr inż. Grzegorz Bialic z Wydziału Informatyki Politechniki Opolskiej.
Jednym z najważniejszych elementów projektu będzie hybrydowy system zasilania. Podstawowym źródłem energii ma być wodór wykorzystywany w ogniwie paliwowym, wspierany przez superkondensatory zdolne do szybkiego magazynowania i oddawania dużej ilości energii.
– Nowatorski charakter projektu wynika przede wszystkim z połączenia napędu wodorowego i elektrycznego. Pierwszym etapem będzie budowa demonstratora technologii. Docelowo chcemy osiągnąć dziewiąty poziom gotowości technologicznej TRL, czyli doprowadzić rozwiązanie do etapu sprawdzonego w rzeczywistych warunkach operacyjnych. Zakładamy, że prototyp powstanie w ciągu 18–24 miesięcy – dodaje dr inż. Grzegorz Bialic.
Od ochrony środowiska po bezpieczeństwo
ASVH2 ma znaleźć zastosowanie przede wszystkim w monitorowaniu jezior, rzek i zbiorników wodnych. Będzie mógł być wykorzystywany m.in. podczas powodzi, do obserwacji infrastruktury hydrotechnicznej, portów i terminali oraz innych elementów infrastruktury krytycznej.
Platforma nie będzie uzbrojona. Jej rolą będzie przede wszystkim zbieranie i przekazywanie danych, które mogą wspierać podejmowanie decyzji przez człowieka.
– Tego typu rozwiązanie może mieć zastosowanie podwójnego przeznaczenia. Monitoring infrastruktury krytycznej, patrole czy wykrywanie obiektów podwodnych i nawodnych to tylko część potencjalnych możliwości tej technologii – wskazuje Mariusz Koba, wiceprezes Stowarzyszenia Dolnośląska Dolina Wodorowa.
Jak podkreśla, ważnym elementem prac będą również kwestie związane z regulacjami prawnymi oraz możliwościami praktycznego wykorzystania rozwiązania. – Jako Dolnośląska Dolina Wodorowa jesteśmy blisko przepisów i legislacji dotyczących technologii wodorowych. Widzimy duży potencjał tego projektu i dlatego chcemy wspierać partnerów zarówno wiedzą, jak i doświadczeniem – dodaje Mariusz Koba.
Od prototypu do wdrożenia
Pierwszym celem konsorcjum jest budowa prototypu i przeprowadzenie testów w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, co pozwoli podnieść poziom gotowości technologicznej projektu z TRL IV do TRL VI. W kolejnych etapach partnerzy zakładają dalszy rozwój rozwiązania aż do osiągnięcia TRL IX.
Konsorcjum zamierza wspólnie ubiegać się o finansowanie projektu m.in. z Europejskiego Funduszu Obronnego, programów FENG i STEP oraz innych źródeł związanych z bezpieczeństwem państwa i rozwojem nowoczesnych technologii.
