Studenci Politechniki Opolskiej sprawdzą, czy wirtualna rzeczywistość może wspierać terapię depresji u młodzieży. Na realizację badań zdobyli 40 tys. zł w ministerialnym programie „Studenckie koła naukowe tworzą innowacje”.
Pomysł wykorzystania wirtualnej rzeczywistości w pracy z młodzieżą z depresją wynika z rosnącej skali problemu. – Obniżony nastrój, przewlekły stres, trudności w relacjach czy koncentracji, a w skrajnych przypadkach zachowania autodestrukcyjne to realne problemy młodych ludzi. Choć dostępne są skuteczne metody leczenia, nie zawsze przynoszą one pełną poprawę. Dlatego postanowiliśmy sprawdzić, czy w terapii można wykorzystać także nowoczesne technologie – podkreśla Magdalena Nowak, doktorantka szkoły doktorskiej w dyscyplinie nauk o zdrowiu i członek Studenckiego Koła Naukowego „Błąd Kartezjusza” z Wydziału Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Politechniki Opolskiej, które na projekt „Wdech, wydech, zanurzenie” wygrało 40 tysięcy złotych w szóstej edycji konkursu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Studenckie koła naukowe tworzą innowacje”. Konkurencja była spora, zgłoszono około 400 projektów z całej Polski, z czego dofinansowanie otrzymało jedynie 120 inicjatyw.
Uzyskanie finansowania jest dla zespołu nie tylko wyróżnieniem, ale także realną szansą na rozwój badań. Grant umożliwił bowiem zakup specjalistycznego sprzętu i stworzenie dwóch w pełni wyposażonych stanowisk terapii VR.
Projekt „Wdech, wydech, zanurzenie” to badanie naukowe, którego celem jest ocena skuteczności immersyjnej terapii relaksacyjno-oddechowej w wirtualnej rzeczywistości u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat z rozpoznaną depresją. Uczestnicy zakładają specjalne gogle VR i przenoszą się do spokojnego, wirtualnego środowiska inspirowanego naturą. W trakcie sesji wykonują prowadzone ćwiczenia oddechowe. Jedno spotkanie trwa około 20 minut, a cały cykl obejmuje sześć sesji realizowanych w ciągu trzech tygodni.
W badaniu weźmie udział 50 młodych osób. Połowa z nich przejdzie cykl terapii VR, natomiast druga połowa będzie stanowić grupę porównawczą. Naukowcy będą analizować zarówno subiektywne odczucia uczestników, jak i obiektywne parametry fizjologiczne, m.in. zmienność rytmu serca (HRV) oraz reakcję skórno-galwaniczną (GSR), które pozwalają ocenić poziom stresu i aktywność autonomicznego układu nerwowego. Przed rozpoczęciem i po zakończeniu cyklu uczestnicy wypełnią również standaryzowane kwestionariusze oceniające nasilenie objawów depresyjnych i poziom odczuwanego stresu. – Przewlekły stres odgrywa istotną rolę w rozwoju i utrzymywaniu objawów depresji. Towarzyszy mu nadmierne pobudzenie układu nerwowego. Świadome, spokojne oddychanie wspomaga przywspółczulną część autonomicznego układu nerwowego, co sprzyja obniżeniu napięcia. Z kolei immersyjna wirtualna rzeczywistość – dzięki silnemu efektowi „zanurzenia” w cyfrowym środowisku – może zwiększać koncentrację i ułatwiać odcięcie się od rozpraszających bodźców. W efekcie wzmacnia działanie ćwiczeń relaksacyjnych – tłumaczy Magdalena Nowak.
– To już kolejny projekt naszego zespołu finansowany przez ministerstwo – i jednocześnie kolejny etap konsekwentnie rozwijanego kierunku badań nad praktycznym wykorzystaniem VR. Coraz mocniej koncentrujemy się na obszarze dobrostanu psychicznego: redukcji przewlekłego stresu, wspieraniu regulacji autonomicznej i poprawie koncentracji. Wirtualna rzeczywistość traktujemy jako narzędzie wspomagające – nie zastępujące terapii – które może zwiększać skuteczność interwencji poprzez immersję oraz możliwość monitorowania obiektywnych parametrów fizjologicznych – podkreśla prof. Sebastian Rutkowski, opiekun SKN „Błąd Kartezjusza” i kierownik projektu.
